काठमाडाैं । व्यवसायी तथा उद्योगपति उपेन्द्र महतोले नेपालको जलविद्युत तथा ऊर्जा पूर्वाधार क्षेत्रमा लगानी गर्न रुसी व्यवसायी तथा लगानीकर्ताहरूलाई आह्वान गरेका छन्।
सेन्ट पिटर्सबर्ग अन्तर्राष्ट्रिय आर्थिक मञ्च (एसपीआईईएफ-२०२६) अन्तर्गत आयोजित ‘एससीओको २५ वर्षः व्यापार, आर्थिक तथा व्यावसायिक एजेन्डाको विकासको नयाँ चरण’ विषयक सत्रमा भर्चुघल सम्बोधन गर्दै महतोले नेपालको विशाल जलविद्युत सम्भावना र क्षेत्रीय ऊर्जा व्यापारमा यसको रणनीतिक महत्वलाई उजागर गर्दै रुसी सहभागिताको आवश्यकता औँल्याएका हुन्।
महतोले एससीओलाई भौगोलिक क्षेत्रफल, जनसंख्या तथा आर्थिक अवसरका हिसाबले विश्वकै सबैभन्दा ठूलो क्षेत्रीय संगठनमध्ये एकको रूपमा वर्णन गर्दै नेपालले एससीओ संवाद साझेदारका रूपमा विशेष रणनीतिक स्थान ओगटेको बताए। नेपालले भारत र चीन दुवैसँग घनिष्ठ तथा मैत्रीपूर्ण सम्बन्ध कायम राखेकाले क्षेत्रीय आर्थिक सहकार्यका लागि अनुकूल वातावरण रहेको उनको भनाइ थियो।
महतोले नेपालको सबैभन्दा ठूलो आर्थिक सम्पत्ति जलविद्युत क्षेत्र रहेको उल्लेख गर्दै यस क्षेत्रमा रुसी लगानीका लागि पर्याप्त अवसर रहेको बताए। उनले विद्युत उत्पादन, प्रसारण पूर्वाधार तथा क्षेत्रीय ऊर्जा सञ्जाल विस्तारका परियोजनामा रुसी कम्पनीहरूले सहभागिता जनाउन सक्ने धारणा राखे।
कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई), डिजिटल प्रविधि तथा ठूला डेटा सेन्टरहरूको विस्तारसँगै विश्वव्यापी रूपमा ऊर्जा माग तीव्र रूपमा बढिरहेको उल्लेख गर्दै महतोले नेपालले यसबाट लाभ उठाउन सक्ने बताए। उनका अनुसार नेपालसँग आफ्नै भविष्यको ऊर्जा आवश्यकता पूरा गर्नुका साथै भारत र बंगलादेशजस्ता छिमेकी मुलुकहरूमा विद्युत निर्यात विस्तार गर्ने क्षमता छ।
नेपालको हिमाली भूगोल र तीव्र बहाव भएका नदीहरूले जलविद्युत उत्पादनका लागि प्राकृतिक रूपमा अनुकूल वातावरण सिर्जना गरेको उल्लेख गर्दै उनले यसले पूर्वाधार विकासको लागत घटाउन र ठूला ऊर्जा परियोजनाहरूलाई आर्थिक रूपमा व्यवहार्य बनाउन सहयोग पुर्याउने बताए।
रुसी लगानीकर्ताहरूलाई लक्षित गर्दै महतोले नेपाल, रुस र भारतबीच ऊर्जा सहकार्यको त्रिपक्षीय ढाँचा विकास गर्न प्रस्ताव गरे। यस्तो सहकार्यले क्षेत्रीय ऊर्जा सुरक्षालाई बलियो बनाउने, विद्युत व्यापार विस्तार गर्ने तथा पारस्परिक लाभका आर्थिक साझेदारीलाई प्रोत्साहन गर्ने उनको विश्वास थियो।
रुसको प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय आर्थिक मञ्चका रूपमा परिचित एसपीआईईएफमा हरेक वर्ष विश्वभरका राजनीतिक नेतृत्व, व्यवसायी, लगानीकर्ता तथा विज्ञहरूको सहभागिता रहने गर्दछ। मञ्चमा विश्व अर्थतन्त्रका प्रवृत्ति, लगानीका अवसर तथा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यका विषयमा छलफल हुने गरेको छ।
तत्कालीन सोभियत संघका विभिन्न मुलुकहरूमा सफल व्यावसायिक यात्रा बनाएका महतो नेपाल र युरेसियाली क्षेत्रबीच आर्थिक सम्बन्ध विस्तारका पक्षधरका रूपमा परिचित छन्। गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) का पूर्वअध्यक्षसमेत रहेका उनले नेपालमा ऊर्जा, पूर्वाधार तथा औद्योगिक क्षेत्रमा वैदेशिक लगानी आकर्षित गर्न निरन्तर पहल गर्दै आएका छन्।
एसपीआईईएफ–२०२६ मा उनको सहभागितालाई नेपाल-रुस आर्थिक सम्बन्ध सुदृढ गर्ने तथा ऊर्जा क्षेत्रको सहकार्य विस्तार गर्ने प्रयासको निरन्तरताका रूपमा हेरिएको छ।
प्रतिक्रिया