विश्वकै प्रदूषित सहरहरुको १० औँ स्थानमा काठमाडौं

काठमाडौं । पछिल्लो केहिदिन यता काठमाडौं उपत्यकामा वायु प्रदूषण ह्वात्तै बढेको छ ।

बुधबार बिहान सम्म त काठमाडौं विश्वकै बढी प्रदूषित सहरहरुको १० औँ स्थानमा सूचिकृत भएको छ । हावाको प्रदूषण मापण गर्ने स्विजरल्याण्ड स्थित संस्था आइ क्यू एयरले काठमाडौंले संसारकै प्रदूषित सहरहरुको सुचिमा १० औँ स्थानमा सुचिकृत गरेको हो । हाल काठमाडौंको हावाको प्रदूषण १ सय ६६ एक्यूआई रहेको छ ।

हिउँदको समयमा लामो समय सम्म बर्षा नहुँदा त्यसको प्रत्यक्ष असर वायुमण्डलमा परेको विज्ञहरुले बताउँदै आएका छन् । जसका कारण देशका विभिन्न क्षेत्रमा वायूको गुणस्तरमा सुधार हुन सकिरहेको छैन् । आइक्यू एयरका अनुसार आइतबार देखि काठमाडौं उत्यकाको हावामा विशाक्त ग्यासमा मात्रा उच्च रहेको देखिएको छ ।

लामो समय पानि नपर्नु, धुवा धुलो धेरै हुनु र भारतका विभिन्न स्थानबाट आएको गहुँको भुसको धुँवा लगायतका कारणले काठमाडौं सहित नेपालका विभिन्न सहरहरुको वायु प्रदूषण उच्च भएको बुझिएको छ । आइक्यू एयरले सार्वजनीक गरेको तथ्याङ्क अनुसार भारतको दिल्ली विश्वकै प्रदुषित सहरहरुको १ नम्बरमा परेको छ ।

वायू प्रदुषण र शीतलहरकै कारण मंगलबार देखि दिल्लीमा हवाई र रेल सेवा समेत प्रभावित भएको छ । दिल्लीको हावाको गुणस्तर २ सय ८३ एक्यूआइय देखाएको छ । दोस्रो नम्बरमा पाकिस्तानको कराँची रहेको छ । त्यहाँको वायु गुणस्तर २ सय ५९ एक्यूआइ छ । त्यस्तै भारतको कोलकत्तामा २ सय ५६,बंगलादेशको ढाकामा २ सय १५, बोस्निया र हेर्जेगोभिनाको सरजेबो सहरको १ सय ७७, म्यानमारको योगनको १ सय ७३, पाकिस्तानको लाहोर १ सय ७३, भारतको मुम्बई १ सय ७२ एक्यूआइ र मंगोलियाको उलानबाटरको १ सय ७१ एक्यूआई मापन गरिएको छ ।

विश्व स्वास्थ्य संगठनको मापदण्डअनुसार एक्यूआई ३५ भन्दा कम हुनुपर्छ । ५० एक्यूआई सम्मलाई सामान्य मानिन्छ । त्यसभन्दा माथिको गुणस्तर एक्यूआई अस्वस्थकर मानिन्छ । यसैलाई आधार मान्ने हो भने नेपालको वायू प्रदुषणले खतराको संकेत पार गरेको छ ।

त्यसैले अतिआवश्यक बाहेक बाहिर हिडडुल नगर्न र हिड्नै परे अनिवार्य रुपमा माक्सको प्रयोग गरेर मात्रै हिडडुल गर्न चिकित्सहरुले सुझाएका छन् ।